Aksiyel Fan ile Radyal Fan Arasındaki Fark
Fan alırken karşılaşılan ilk ayrım budur ve çoğu zaman yanlış yerden yapılır. "Aksiyel daha ucuz, onu alalım" diye başlayan bir proje, hattın direncini kaldıramayan fan yüzünden yeniden ihale edilebiliyor. İkisinin farkını kanadın havayı nasıl ittiği belirler.
Aksiyel fan: havayı eksen boyunca iter
Pervaneye benzer. Hava, fanın arkasından girer ve aynı doğrultuda önünden çıkar. Az dirençli ortamlarda çok büyük miktarda havayı düşük enerjiyle taşır. Endüstriyel tip aksiyel fanlar bu yüzden atölyeler, seralar, kümesler, depolar ve duvardan doğrudan hava atılan her yerde ilk tercihtir.
Zayıf yanı basınçtır. Uzun bir kanal, filtre ya da birkaç dirsek eklendiğinde debisi hızla düşer. Duvara, cama ya da kısa bir kanala takılacak aksiyel fanın verimi tam bu yüzden yüksektir.
Radyal fan: havayı merkezden çevreye savurur
Hava çarkın ortasından girer, kanatlar onu merkezkaç kuvvetiyle dışa savurur ve salyangoz gövde yönlendirerek çıkışa taşır. Bu yapı yüksek basınç üretir. Uzun kanal hatları, filtreli sistemler, toz toplama ve mutfak egzozu gibi direnç yüksek uygulamalarda radyal fanlar kullanılır.
Gövdesiz versiyonuna plug fan denir. Klima santrallerinin ve hücreli aspiratörlerin içinde genellikle bu tip çalışır; gövde yerine santral kabini görev yapar.
Kısa bir karşılaştırma
| Aksiyel | Radyal | |
|---|---|---|
| Basınç | Düşük-orta | Orta-yüksek |
| Debi | Çok yüksek | Hatta göre değişken |
| Gürültü | Devire bağlı, genelde yüksek | Daha kontrol edilebilir |
| Tipik yer | Duvar, çatı, cam, tünel | Kanal, santral, mutfak, toz |
Hangisini seçmeli?
Kendinize şunu sorun: Hava fandan çıktıktan sonra ne kadar yol gidecek ve önüne ne çıkacak? Yol kısaysa ve önünde engel yoksa aksiyel fan paranızı boşa harcatmaz. Kanal uzunsa, filtre varsa, hava yağlı ya da tozluysa radyal fana gidin.
Arada kalan durumlar için karma akışlı kanal fanları ve salyangoz körükler iyi bir orta yol sunar. Stoktaki aksiyel fan ve radyal fan modellerini karşılaştırıp karar veremediğiniz noktada bize danışabilirsiniz.
