Fan Hız Anahtarı Seçimi: Monofaze ve Trifaze Fanlarda Devir Kontrolü

Fanın devrini düşürmek gürültüyü azaltır, enerji tüketimini düşürür ve sistemi mevsime göre ayarlamanızı sağlar. Ama her fana her hız anahtarı takılmaz. Yanlış eşleşme motoru ısıtır, uğultu yapar ya da hiç çalıştırmaz.

Monofaze fanlar (220 V)

Kanal fanlarının ve küçük aksiyel fanların çoğu monofazedir. Bunlarda iki yöntem var. Elektronik (triyak) hız anahtarları ucuzdur, kademesiz ayar yapar; ancak düşük devirde bazı motorlarda vızıltı duyulabilir. Trafo tipi (oto-trafolu) hız kontrol cihazları ise 5 kademeli çalışır, motor sesini artırmaz, ofis ve otel gibi sessizliğin önemli olduğu yerlerde tercih edilir.

Seçimde belirleyici olan amperdir. Fanın etiketindeki akım değerinin üstünde, en az yüzde 20 pay bırakan bir cihaz alın. 1,8 A çeken bir fana 2,5 A'lık hız anahtarı uygun; 1,5 A'lık bir anahtar ise kısa sürede yanar.

Trifaze fanlar (380 V)

Trifaze motorlarda triyaklı anahtar kullanılmaz. Burada iki seçenek kalır: trifaze trafo tipi kademeli kontrol ya da frekans invertörü. İnvertör, motorun frekansını değiştirerek devri yumuşakça ayarlar, kalkış akımını düşürür ve en verimli yöntemdir. Duman tahliye fanlarında ise yangın senaryosunda invertörün baypas edilmesi gerekir; bunu proje aşamasında atlamayın.

EC motorlu fanlar

EC fanlar devir kontrolünü kendi içlerinde yapar, dışarıdan 0-10 V sinyal ister. Bunlara potansiyometreli basit bir kontrol modülü yeter; klasik hız anahtarı bağlamak motorun elektroniğine zarar verebilir.

Montaj ipuçları

Hız anahtarını fanın yakınına değil, kullanıcının erişebileceği bir yere koyun ama nemli mahallere sıva altı modelleri yerleştirmeyin. Birden fazla fanı tek anahtara bağlayacaksanız toplam akımı hesaplayın. Minimum devir ayarını, fanın kendiliğinden durmayacağı bir değerde sabitlemeyi unutmayın.

Hız kontrol cihazları kategorimizde monofaze ve trifaze modeller amper değerleriyle birlikte listelenmiştir. Fan hız anahtarı aramasıyla da hızlıca ulaşabilirsiniz.